fa تاثیر برنامه آموزشی در زمینه پیشگیری از پدیکلوزیس در دانش آموزان دختر پایه پنجم ابتدایی: کاربردی از مدل اعتقاد بهداشتی سلامت Health Original Article <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">مقدمه: پدیکلوزیس یکی ازمشکلات شایع در جهان است که باوجود بهبود وضع بهداشت، هنوز هم توزیع جهانی دارد.از آنجایی که این بیماری از معمولا از راه تماس مستقیم(سر به سر) و غیر مستقیم(استفاده از وسایل شخصی دیگران) انتقال می یابد باعث میشود شرایط شیوع در اماکن پرجمعیتی مثل مدارس فراهم شود. و باعث به وجود آمدن مشکلات جسمی و روانی برای دانش آموزان گردد. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی در زمینه پیشگیری از پدیکلوزیس در دانش آموزان دختر پایه پنجم شهر بافق در سال تحصیلی 96-95 انجام شد.</span></span><br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">روش ها : مطالعه حاضر، یک مطالعه کارآزمایی شاهددار تصادفی شده بود. جمعیت مورد مطالعه، 110نفر از دانش آموزان دختر پایه پنجم بودند که به روش نمونه گیری چندمرحله ای انتخاب شدند و به طور تصادفی به دو گروه آزمون(55 نفر) و گروه کنترل(55نفر) تقسیم شدند .ابتدا برای تعیین شیوع پدیکلوزیس، دانش آموزان از نظر وجود رشک و شپش سر مورد معاینه قرار گرفتند و سپس داده های مورد نیاز از طریق تکمیل پرسشنامه ی مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی که روایی و پایایی آن قبلا تایید شده بود جمع آوری گردید.بعد از آنالیز آنها و نیاز سنجی صورت گرفته برنامه آموزشی متناسب با مدل طراحی و به صورت سخنرانی، پرسش و پاسخ و بحث گروهی برای دانش آموزان گروه آزمون اجرا شد و برای ماندگار شدن مطالب، پمفلت در بین آنها توزیع شد.سپس 6 هفته بعد از انجام مداخله، پرسشنامه اولیه دوباره توسط دانش آموزان دوگروه تکمیل گردید. داده ها بااستفاده از آزمون های تی مستقل، تی زوجی، کای دو، آنالیز واریانس و همبستگی پیرسون مورد تجریه و تحلیل قرار گرفتند.</span></span><br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">یافته ها: میزان شیوع به شپش سر در دانش آموزان مورد مطالعه 10.9</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:14.0pt;">٪</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;"> بود. بین رفتارهای پیشگیری کننده از شپش سر در دانش آموزان و سازه های خودکارآمدی و منافع درک شده همبستگی مثبت و معناداری وجود داشت.آگاهی و سازه های الگوی اعتقاد بهداشتی باهم 28.7 درصد از واریانس رفتار را پیش بینی کردند که تنها قدرت پیش بینی خودکارآمدی به لجاظ آماری معنا دار بود.بعد از مداخله نیز نمره میانگین تمامی سازه های مدل اعتقاد بهداشتی، آگاهی و رفتار در گروه آزمون به طور معناداری افزایش یافت ولیدر گروه کنترل افزایش معنا داری مشاهده نشد.</span></span><br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">نتیجه گیری: به نظر می رسد با اجرای برنامه های مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی و تاکید بر سازه ی خودکارآمدی که بیش ترین تاثیر را بر روی رفتار دارد میتوانیم شاهد عملکرد بهتر دانش آموزان در خصوص رعایت رفتارهای پیشگیری کننده از شپش سر شویم.</span></span> <strong>Background:</strong> Pediculosis is one of the most common problems in the world, which despite the improvement of the health status, still has a global distribution. Since this disease is usually transmitted through direct (head-to-head) and indirect (using personal belongings of others) contact, conditions of prevalence in populated areas such as schools can cause students to experience physical and psychological problems. The aim of this study was to determine the effect of education based on health belief model on pediculosis prevention in the fifth grade female students in Bafq city in the academic year of 2016 - 2017.<br> <strong>Methods:</strong> This study was a randomized controlled trial. The study population included 110 fifth grade female students who were selected by multi-stage sampling method and were randomly divided into two groups of test (55) and control group, (55). First, to determine the prevalence of pediculosis, students were checked to find out if they had Lice and Livestock in their hair and then the required data was collected through a questionnaire based on the Health Belief Model whose validity and reliability had already been confirmed. After their analysis and need assessment, a training program was designed according to the design model and delivered as a lecture, question and answer, and group discussion for students of the experimental group and pamphlets were also distributed among them. Then six weeks after the intervention, the initial questionnaire was completed again by student groups. Data was analyzed using independent t-test, Chi-square, Chi-square, ANOVA and Pearson correlation.<br> <strong>Results:</strong> There was a positive and significant correlation between head lice preventive behaviors in students and self-efficacy and perceived benefits constructs. Knowledge and constructs of the health belief model predicted 28.7% of behavioral variance that predicted only predictive power of self-efficacy was statistically significant and it was found that the perceived benefits construct indirectly affects the behavior. After the intervention, the mean score of all constructs of the health belief model, knowledge and behavior in the experimental group significantly increased; however there was no significant increase in the control group.<br> <strong>Conclusion:</strong> Considering that both constructs of self-efficacy and perceived benefits were behavior predictors and the educational program led to improve the attitude and behavior of students, health-based and belief-based programs can be implemented based on these two constructs to improve students&#39; performance in lice preventive behaviors. Female Students, Health Belief Model, Pediculosis, Prevention 134 143 http://sbrh.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-63-1&slc_lang=fa&sid=1 Abbasali Dehghani Tafti No Department of Health Education & Promotion, School of Public Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran. Zohre Rahaei No Department of Health Education & Promotion, School of Public Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran. Mohsen Askar Shahi No Department of Biostatistics, Research Center of Prevention & Epidemiology of Non-Communicable Disease, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran. Tayebe Hakimi Yes Department of Health Education & Promotion, School of Public Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran.